Een goudstaaf spreekt tot de verbeelding, maar er bestaat niet één standaardformaat. Van een gram tot ruim twaalf kilo: gewicht en prijs lopen enorm uiteen.
Er is niet één goudstaaf
Goud wordt in staven van heel verschillende formaten gegoten, afhankelijk van het doel. Voor particuliere beleggers zijn er kleine baartjes van 1, 5, 10, 50 of 100 gram, en staven van 250 gram tot 1 kilo. Wat je in films als “goudstaaf” ziet — de grote, trapeziumvormige baar — is de zogeheten Good Delivery-staaf die banken en centrale banken gebruiken. Er is dus geen enkel “juist” formaat; het hangt volledig af van wie de staaf koopt en waarvoor. Over de risico’s van beleggen, ook in edelmetaal, informeert de Autoriteit Financiële Markten.
Het gewicht van de bekende grote staaf
De klassieke Good Delivery-staaf weegt ongeveer 12,4 kilogram, oftewel zo’n 400 troy ounce. De troy ounce is de gangbare gewichtseenheid in de handel in edelmetaal en komt neer op ongeveer 31,1 gram — net iets meer dan een gewone ounce. De standaarden voor deze staven worden internationaal vastgelegd door de London Bullion Market Association (LBMA), die eisen stelt aan gewicht, zuiverheid en herkomst. Deze grote staven worden vooral bewaard in kluizen en verhandeld tussen professionele partijen; voor particulieren zijn ze door hun waarde en omvang onpraktisch.
De waarde van een goudstaaf volgt de actuele goudprijs per troy ounce, plus een opslag (premie) voor het gieten, keuren en verhandelen. Kleine baartjes hebben naar verhouding een hogere premie dan grote staven, omdat de bewerkingskosten per gram hoger liggen.
Wat kost een goudstaaf?
Omdat de goudprijs dagelijks schommelt op de wereldmarkt, is er geen vaste prijs. De waarde bereken je door het gewicht in troy ounce te vermenigvuldigen met de actuele koers, plus de premie. Een grote 12,4 kilo-staaf vertegenwoordigt daardoor een waarde van vele honderdduizenden euro’s, terwijl een baartje van een paar gram voor de meeste mensen bereikbaar is. De prijs die je als particulier betaalt, ligt altijd iets boven de “spotprijs” (de kale marktprijs), en bij verkoop krijg je meestal iets minder — dat verschil is de marge van de handelaar.
Zuiverheid en echtheid
Beleggingsgoud heeft doorgaans een zuiverheid van 99,9 procent (aangeduid als .999) of hoger. Betrouwbare staven dragen een stempel met het gewicht, de zuiverheid en de naam van de erkende smelterij, en worden vaak geleverd met een certificaat. Bij aankoop is het verstandig te kopen bij een erkende handelaar en te letten op deze kenmerken, zodat je zeker weet dat je echt en zuiver goud in handen hebt. Vervalsingen komen voor, vooral bij losse staven zonder verzegeling.
Goud als belegging
Goud wordt vaak gezien als een manier om waarde te bewaren in onzekere tijden, maar het levert geen rente of dividend op en de prijs kan flink schommelen. Wie in goud wil beleggen, let behalve op de prijs ook op veilige opslag, verzekering en de betrouwbaarheid van de handelaar. Zie edelmetaal als één mogelijk onderdeel van een gespreide aanpak, niet als een gegarandeerde winst. Meer over financiële onderwerpen lees je in ons artikel over vrije beroepen.
Goudstaaf of gouden munt?
Wie fysiek goud wil aanschaffen, kan naast staven ook kiezen voor gouden munten, en die keuze heeft praktische gevolgen. Bekende beleggingsmunten zijn de Zuid-Afrikaanse Krugerrand, de Canadese Maple Leaf en de Oostenrijkse Wiener Philharmoniker, doorgaans met een gewicht van een troy ounce of een fractie daarvan. Munten hebben als voordeel dat ze in kleinere eenheden verkrijgbaar zijn, wereldwijd goed herkend en makkelijk te verhandelen, en soms wettig betaalmiddel in het land van uitgifte. Daar staat tegenover dat de premie boven de goudwaarde bij munten meestal iets hoger ligt dan bij grotere staven, mede door het slaan en de eventuele verzamelwaarde. Voor kleinere bedragen en flexibiliteit zijn munten aantrekkelijk; voor grotere sommen is een staaf per gram vaak voordeliger.
